sociale angststoornis dsm-5: mijn visie op sociale angst
Mijn ervaring met sociale angst
Linda
Mijn ervaring met sociale angst
06/27/2024
13 min
0

Sociale angststoornis DSM-5: mijn persoonlijke visie op sociale angst

06/27/2024
13 min
0

Op zoek naar inzicht in de sociale angststoornis DSM-5? Zoek niet verder, want in dit artikel deel ik mijn persoonlijke visie op sociale angst en hoe het invloed heeft op jouw dagelijks leven. 

De sociale angststoornis, ook wel sociale fobie genoemd, is een veelvoorkomende psychische aandoening die er voor zorgt dat je intense angst ervaart in en rondom sociale situaties. 

Toen ik in december 2018 uitviel in de ziektewet en de diagnose sociale angststoornis kreeg begon een lange zoektocht naar antwoorden. Want wat hield sociale angst precies in? En nog belangrijker: wat houdt het voor mij persoonlijk in? 

De sociale angststoornis zoals beschreven in de DSM-5 gaf me wel wat inzicht, maar het bleef in mijn ogen ook een beetje globaal. Door mijn eigen onderzoek te doen leerde ik veel meer en uitgebreider over sociale angst. 

In dit artikel ga ik dieper in op de sociale angststoornis volgens de DSM-5, ik zal mijn eigen ervaring met sociale angst delen én hoe ik mijn sociale angst overwonnen heb. Daarnaast geef ik je tips en adviezen om zelf met sociale angst om te leren gaan. 

Duik met me mee in de wereld van de sociale angststoornis DSM-5 en mijn persoonlijke visie en ontdek hoe jij jouw sociale angst kunt overwinnen en leven vanuit meer zelfvertrouwen!

Dit is wat je leest in het artikel:

  1. Wat is een sociale angststoornis?
  2. Symptomen van sociale angststoornis volgens de DSM-5
  3. Mijn persoonlijke ervaring met sociale angst
  4. De impact van sociale angst op het dagelijks leven
  5. Behandelingen voor sociale angststoornis
  6. Mijn persoonlijke visie op sociale angst en de behandeling ervan
  7. Het belang van zelfzorg bij sociale angststoornis
  8. Sociale angststoornis en de maatschappij
  9. Conclusie: hoop en steun voor mensen met sociale angststoornis

 meer grip op sociale angst banner


Wat is een sociale angststoornis?

Sociale angst is de intense angst die ervaren wordt in reactie op sociale situaties. De kern van sociale angst is de angst voor het negatieve oordeel van anderen. Het is de angst om afgewezen te worden, jezelf voor schut te zetten of een situatie te creëren waarin mensen boos, geïrriteerd of gefrustreerd van jou kunnen raken.

Als je last hebt van sociale angst dan ben je continu bezig met de mening en het welzijn van anderen. Je hebt (al dan niet onbewust) het gevoel dat jij nooit goed genoeg bent en je wringt je in allerlei bochten om het de mensen om je heen zo goed mogelijk naar de zin te maken. Ten koste van jezelf…

Lees alles over de sociale angststoornis in het mega-artikel dat ik schreef: “Heb ik een sociale angststoornis? De complete hulpgids.”


sociale angst dsm-5

Symptomen van de sociale angststoornis volgens de DSM-5

De DSM-5 (diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, editie 5) definieert de sociale angststoornis als een intense angst voor een of meer sociale situaties waarin de persoon in kwestie wordt blootgesteld aan de mogelijkheid om negatief of kritisch beoordeeld te worden door anderen.

Als je sociale angst hebt ben je bang dat jij je op zo’n manier zal gedragen of symptomen van je angst te vertonen dat anderen om je heen dit negatief interpreteren.

Volgens de DSM-5 moet deze angst aanzienlijk zijn en het dagelijks leven en/of functioneren op het werk belemmeren.

Er zijn een aantal kernpunten van de visie op de sociale angst stoornis volgens de DSM-5 die ik graag met je wil bespreken.

Intense angst voor sociale situaties

De angst die je voelt treedt op in een of meerdere sociale situaties waarin je wordt blootgesteld aan het oordeel van anderen, zoals sociale interacties, geobserveerd worden door anderen of het spreken voor een groep.

Kim (volger)

Als ik uit eten ga pluis ik eerst de website van het restaurant uit. Hoe ziet het er uit? Wat staat er op de kaart? Zo bereid ik me voor, want anders voel ik geen controle.

Angst voor afwijzing

De angst valt samen met de angst voor afwijzing, schaamte, vernedering of beledigd worden, waardoor je bang bent dat je angst zal opvallen of dat je op een negatieve manier zal worden beoordeeld.

Fysieke symptomen

Sociale angst kan gepaard gaan met duidelijke lichamelijke symptomen van angst, zoals zweten, trillen, blozen, of een versnelde hartslag. De sociale angststoornis van Angelique vertoont ook fysieke symptomen.

Angelique (volger)

Ik heb vooral vaak last van maag- en darmklachten. Heel vervelend en best wel gênant

Vermijdingsgedrag

Je kunt spannende situaties vermijden of doorstaan met intense angst. Je vermijdingsgedrag of de intense angst moet groot genoeg zijn om je functioneren in het dagelijks leven te belemmeren.

Duur van de stoornis

De sociale angst symptomen zijn aanhoudend en duren minimaal zes maanden of langer.

Als ik zelf terugkijk naar wanneer mijn sociale angst echt begon, vind ik het moeilijk om dit zo vast te leggen. Eigenlijk is het vanaf mijn puberteit af en aan een probleem geweest, wat steeds sterker werd. Vanaf mijn 25e begon het echt meer en meer mijn leven te beheersen en belemmerde het me op steeds meer vlakken. En zo ben ik uiteindelijk op mijn 29e in de ziektewet terecht gekomen.

Functionele belemmering

De sociale angst belemmert je in je dagelijks functioneren, zowel op sociaal als op beroepsmatig niveau.

Bij mij heeft het voor problemen gezorgd op school, want ik zakte voor de HAVO en daarna moest ik na twee jaar stoppen met mijn opleiding. Ik vermeed veel dingen en vroeg geen hulp bij wat ik niet zo goed kon. Dat werd steeds groter.

Toen ik aan het werk ging had ik het gevoel dat ik niks verkeerd meer mocht doen. Dat ik gelijk zou moeten kunnen werken, helemaal omdat ik een baan onder mijn niveau kreeg. Dit perfectionisme kostte me uiteindelijk mijn baan, omdat het me tegenhield om mezelf echt te laten zien.

Uitsluitingscriteria

De stoornis komt niet voort uit de effecten van bijvoorbeeld een middel (zoals drugs of medicijnen), een andere medische aandoening, of een andere psychische stoornis.

 dsm-5 sociale fobie

Mijn persoonlijke ervaring met sociale angst

Mijn eigen persoonlijke ervaring in de ziektewet met sociale angst begon al heel wat jaren geleden. Het sloop er vanaf het begin van mijn puberteit meer en meer in. Het zorgde voor problemen in mijn tienerjaren en dat werd elk jaar een beetje meer.

In de jaren voor mijn ziekmelding voelde ik wel dat er iets met me aan de hand was, maar ik kon er maar niet achter komen wat het was.

Het voelde alsof iedereen om mij heen volwassen stappen aan het maken was en ik nog steeds bleef hangen in de puberteit. En ik begreep niet goed waarom het mij niet lukte.

Ik praatte negatief tegen mezelf en had eigenlijk alleen maar negatieve gedachten.

Maar ik had niet in de gaten dat ik uit angst steeds meer dingen begon te vermijden, zoals telefoongesprekken, confrontaties met collega’s of vrienden en vragen om hulp.

Ook deed ik geregeld op straat alsof ik mensen niet zag, gewoonweg omdat ik me geen houding wist te geven en geen praatje durfde te maken.

Ik durfde niet voor mezelf op te komen en mijn grenzen aan te geven, wat er in resulteerde dat ik in een vriendengroep zat waar ik helemaal niet mezelf kon zijn en een relatie had met een man die ik eigenlijk helemaal niet leuk vond.

En als klap op de vuurpijl besloot ik te gaan werken bij een bedrijf die totaal niet bij me paste. Wat binnen twee maanden resulteerde in uitval in de ziektewet.


Sociale angst is voor mij altijd het gevoel hebben dat je in de spotlights staat. De negatieve spotlights wel te verstaan. Ik had het idee dat mensen alles van mij zagen en doorhadden, waardoor ik heel vaak veel te veel van mezelf gaf en vertelde. Daar baalde ik achteraf dan weer van, wat zorgde dat ik veel piekerde en veel aan het overdenken was.

Zo bleef ik jarenlang in een vicieuze cirkel rondgaan, omdat ik niet wist wat er met me aan de hand was. En daardoor hield ik mijn sociale angst eigenhandig in stand.

De impact van sociale angst op het dagelijks leven

Sociale angst kan grote invloed hebben op jouw dagelijks leven, waardoor je je op veel verschillende manieren beperkt kan voelen

School en/of werk

Sociale angst en werk, of voor sommigen school, is een complexe combinatie. Zo zorgt sociale angst voor belemmeringen op school of op je werk, door de angst voor het spreken in het openbaar, in groepen werken of hulp vragen indien nodig. Mensen met sociale angst werken geregeld onder hun niveau, omdat ze niet durven te solliciteren op een betere baan.

Sociale interacties

Mensen ontmoeten met sociale angst, of je ze nou voor het eerst ontmoet of al langer kent, is niet eenvoudig. Door sociale angst kun je sociale interacties gaan vermijden, zoals bijvoorbeeld feestjes, bijeenkomsten of bijvoorbeeld het sporten in een groep. Doordat je sociale interacties gaat vermijden kan een gevoel van isolatie en eenzaamheid ontstaan. Sociale angst bij je vrienden komt geregeld voor. Je hebt bijvoorbeeld het gevoel dat ze je eigenlijk niet mogen, dat je er niet echt bij hoort of je voelt je geïsoleerd.

Relaties

Sociale angst zorgt geregeld voor problemen in het opbouwen of onderhouden van persoonlijke relaties door de angst voor afwijzing of negatieve beoordeling. Zo kun je je een slechte vriend(in) voelen, waardoor je meer gaat pleasen. Of je blijft met de verkeerde mensen omgaan, omdat je niet voor jezelf op durft te komen.

Dagelijkse activiteiten

Sociale angst kan eenvoudige routinetaken zoals boodschappen doen of telefoneren beïnvloeden door de angst om bekeken of negatief beoordeeld te worden. Je kan bijvoorbeeld niet de knoop doorhakken welke boodschappen je gaat doen en wat je gaat koken, omdat je twijfelt aan jezelf of je echt wel weet wat gezond genoeg voor je is. Dit zijn echte sociale angst ervaringen door de meest random en eenvoudige dingen.

Emotioneel en fysiek welzijn

De constante stress van sociale angst kan leiden tot depressie, vermoeidheid en zelfs fysieke gezondheidsproblemen zoals maag- en darmklachten, een verhoogde bloeddruk, slapeloosheid of misselijkheid veroorzaken. Het heeft dus niet alleen invloed op je mentale welzijn, maar ook zeker op je lichaam.

 sociale angststoornis dsm-5 mijn visie

Behandeling voor sociale angststoornis

De behandeling voor de sociale angst stoornis wordt vrijwel altijd gestart met cognitieve gedragstherapie. Deze vorm van psychotherapie helpt je bij het ombuigen van negatieve denkpatronen en negatief gedrag.

Daarnaast wordt er gebruik gemaakt van exposure therapie. Dit is een onderdeel van cognitieve gedragstherapie en stelt je stap voor stap bloot aan situaties die sociale angst veroorzaken, onder gecontroleerde omstandigheden.

In sommige gevallen wordt er ook medicatie, in de vorm van SSRI’s voorgeschreven om sociale angst symptomen te beheersen.

Deze SSRI’s helpen om emoties wat meer te reguleren. Zelf heb ik hier geen ervaring mee, want ik heb geen medicatie gebruikt.

Deze behandeling kan ondersteund worden door andere therapieën zoals EMDR om trauma’s te verwerken of groepstherapie, waarin je met gelijkgestemden kunt delen en kunt leren van elkaar.

Tot slot is het ontzettend belangrijk om aan de slag te gaan met zelfhulp en zelfzorg, zoals meditatie, mindfulness, journalen, wandelen, affirmaties maken en ga zo nog maar even door.

Sociale angst wordt niet alleen door therapie genezen. Het is het omgooien van je levensstijl en dat doe je voornamelijk door zelfhulp. Gelukkig zijn er goed zelfhulptips bij sociale angst.

 

Mijn persoonlijke visie op sociale angst en de behandeling ervan

Mijn persoonlijke visie op sociale angst is ontstaan door grondig onderzoek te doen naar mijn klachten. Niet alleen in het Nederlands, maar ook over de grens in Engeland, Amerika en Canada. Omdat ze in andere landen geen verzorgingsstaat hebben, vond ik veel meer informatie van ervaringsdeskundigen en laagdrempelige methoden om te leren omgaan met sociale angst.

Sociale angst wordt in Nederland bestempeld als angststoornis; de sociale angststoornis. Dat is wat er beschreven staat in de DSM-5, het handboek met alle psychische aandoeningen er in vermeld. Toch zie ik sociale angst anders dan enkel en alleen de diagnose sociale angststoornis.

Sociale angst zie ik als een bepaalde, negatieve mindset die bij steeds meer mensen voorkomt doordat de prestatiedruk in Nederland steeds meer toeneemt. Het is de wijze waarop je kijkt naar jezelf, maar ook naar je omgeving. Jij plaatst jezelf daarin net onder de ander, alsof je tegen iedereen opkijkt. Anderen zullen het wel beter weten, zij zullen wel gelijk hebben en jij niet. En daarmee cijfer jij jezelf weg.

Iedereen wil het perfecte plaatje laten zien, bijvoorbeeld op sociale media, maar daarmee vergroot je ook het risico op sociale angsten. Het lijkt alsof je altijd meer moet bereiken, beter moet zijn, meer van de wereld moet zien en meer successen moet behalen.

Je wil graag een fantastische partner, misschien wel kinderen, een koophuis, genoeg geld, verre reizen, een goede auto en noem zo maar op. Je wil het allemaal hebben en allemaal hebben meegemaakt. En als je leven er maar saai uitziet ga je twijfelen aan jezelf. Als je te veel op de buitenwereld gaat letten vergroot je de kans op sociale angst in mijn ogen.

Weten wat ik leerde van 5 jaar in de ziektewet met sociale angst? Je leest het in dit artikel.

 mijn visie op sociale angst

Sociale angst is van buiten naar binnen leven

De meeste mensen staan eerst stil bij zichzelf, bij wat ze willen, wat hun mening is en hoe ze over dingen denken en van daaruit gaan ze handelen. Als je sociale angst hebt doe je dit precies andersom. Je past je gedrag aan bij de signalen die je omgeving aan je geeft.

Dit is waarom je met sociale angst vaak moeite hebt met beslissingen nemen en eerder een afwachtende houding aanneemt en niet zo assertief bent.

Je bent op zoek naar goedkeuring vanuit je omgeving, omdat je zelf de knoop niet durft door te hakken.

Omdat jij twijfelt aan jezelf en aan wat je kan, heb je jouw omgeving nodig om te bevestigen dat je het goed doet. Die bevestiging kun je niet (meer) uit jezelf krijgen, dus ga je haast automatisch steeds weer op zoek naar de bevestiging van buitenaf.

Door zoveel mogelijk aan te sluiten bij wat jij denkt dat anderen van je verwachten creëer je een niet kloppend gevoel van controle over de situatie.

Je hebt de overtuiging dat als jij aan de verwachtingen van je omgeving voldoet, je voorkomt dat mensen negatief over je oordelen.

In plaats van dat jij vanuit jouw eigen normen en waarden handelt, focus jij op de normen en waarden van anderen en probeer je daar zoveel mogelijk op aan te sluiten.


Dat maakt dat je heel ver verwijderd bent van jezelf. Je hebt helemaal geen duidelijk beeld van jezelf. Het beeld wat je hebt heeft zich laten kleuren door je omgeving. Het maakt je als een kameleon, die telkens weer verkleurt. En dat is ontzettend vermoeiend…

De behandeling gaat niet in op het verleden

Een groot minpunt aan de behandeling van sociale angst met cognitieve gedragstherapie is dat er amper aandacht wordt geschonken aan het verleden. Cognitieve gedragstherapie gaat uit van het hier-en-nu en richt zich heel bewust niet op het verleden.

Dat vind ik een groot gebrek van de behandeling van sociale angst. Uit onderzoek is namelijk gebleken dat emotionele verwaarlozing in je jeugd de veroorzaker van sociale angst is. Als jij als kind steun en troost gemist hebt in je emotionele behoeften, dan heeft dat verstrekkende gevolgen in je volwassen leven.

In je jeugd ontstaan jouw overtuigingen. Door terug te gaan naar het verleden kun je ontrafelen wat er impact heeft gemaakt op jouw zelfbeeld en kijk op de wereld. Zo kun je vanaf de bron van jouw sociale angst aan de slag om je klachten te overwinnen.

Vaak heb je nog steeds een schuldgevoel of schaamte over iets uit je jeugd, wat zo diep zit weggestopt dat het haast gewoon lijkt dat je dit voelt. Maar dat is niet gewoon. Wat jij als kind gemist hebt in je jeugd is niet jouw schuld. Dat ligt bij je ouders. Zij hadden jou moeten voorzien in jouw emotionele behoeften. Als kind kan je dat nog niet en moet je het leren. Dat wordt ook wel emotionele verwaarlozing genoemd. Of zoals Bram Bakker het zegt: 'oud zeer'.

Schokkend! Wist je dat er een aantal dingen zijn die de GGZ jou niet vertelt over sociale angst? Lees ze in dit artikel.

sociale angststoornis diagnose


Het belang van zelfzorg bij sociale angststoornis

Zelfzorg is ontzettend belangrijk als het aankomt op sociale angst, omdat het directe invloed heeft op zowel je fysieke als je emotionele welzijn.

Door regelmatig zelfzorg toe te passen en dit steeds meer te integreren in je dagelijks leven verbeter je jouw algehele gezondheid. En dat is essentieel als je jouw angsten wil reguleren.

Zelfzorg helpt je om een sterkere emotionele basis te leggen, waardoor je beter bent voorbereid op stressvolle situaties. Een goede zelfzorgbasis bestaat uit voldoende rust, gezond eten en lichaamsbeweging.

Werk eraan om deze basis in ieder geval te stabiliseren, zodat je jouw dagelijks functioneren beetje bij beetje kan verbeteren.

Maar zelfzorg is meer dan slapen, eten en bewegen. Het is het verzorgen van jezelf, je huis, je planning en je mindset. Het opbouwen van meditatie, mindfulness en ontspanningstechnieken helpt bij het verminderen van de directe symptomen van angst tijdens sociale interacties.

Denk hierbij bijvoorbeeld aan negatieve gedachten, struikelen over je woorden of bevriezen.

Maak sociale angst overwinnen eenvoudiger met deze 7 zelfhulptips bij sociale angst.




Sociale angst en de maatschappij

Sociale angst heeft een diepgaande impact op jou als individu, maar ook op de maatschappij. Als je sociale angst hebt kun je je vaak buitengesloten voelen, wat zorgt voor sociale isolatie en steeds minder participeren in maatschappelijke activiteiten.

Dat kan op economisch vlak invloed hebben op je werkprestaties en de ontwikkeling van je carrière. Je blijft hangen in een baan onder je niveau, omdat je niet durft te solliciteren.

Of je valt uit in de ziektewet en verliest een deel van je inkomsten. Daarnaast kan sociale angst ook zorgen voor hogere kosten rondom gezondheidszorg door gerelateerde problemen zoals depressieve klachten en stress.

Het is daarom ontzettend belangrijk om je bewust te worden van jouw klachten, maar ook je kunnen, zodat je beter op zoek kan gaan naar ondersteuning die essentieel is om die negatieve effecten te verminderen.


Conclusie: hoop en steun voor mensen met sociale angststoornis

Het overwinnen van sociale angst is een lange en complexe reis, maar met bewustwording en begrip voor jezelf, in combinatie met de juiste behandeling en hulpmiddelen is er zeker hoop dat je er vanaf kan komen!

In dit artikel heb ik samen met jou de diepe impact van sociale angst op persoonlijke, maar ook maatschappelijke niveaus verkend.

Door een combinatie van professionele therapie, zelfzorg en het begrijpen van de kern van angst, kun je stappen zetten richting een prettiger en minder angstig leven. Stapje voor stapje komt sociale vrijheid dan dichterbij.

Als jij gaat werken aan bewustwording, actief deel gaat nemen aan behandeling en zelfzorg steeds meer integreert in jouw leven is echte verandering en sociale vrijheid echt mogelijk!

meer grip op sociale angst banner

Wat is jouw visie op sociale angst? Deel het met me in de reacties!

Liefs,

Linda

Reacties
Categorieën