Sociale angst beschermingsmechanismen

Voordat ik wist dat ik sociale angst had, liep ik al heel wat jaren rond met deze klachten. In de afgelopen tijd heb ik steeds meer geleerd over mezelf en over sociale angst. Ik leerde dat ik mezelf op allerlei manieren heb beschermd in de afgelopen jaren. In sociale situaties had ik vaak iets om handen, zodat ik wat afleiding had, of iets waar ik aan vast kon houden. Deze manieren van beschermen worden ook wel beschermingsmechanismen genoemd.

Beschermingsmechanismen zijn er in allerlei verschillende vormen en maten. Vooral de mobiele telefoon speelt hier een grote rol in. Door je telefoon bij je te hebben, kun je altijd doen alsof je druk bezig bent. Maar het kan ook veel verder gaan. Zo ver dat je sommige sociale situaties helemaal vermijdt.

Beschermingsmechanismen geven je een veilig gevoel in sociale situaties. Op dat moment kan dat ook echt zo voelen, maar op de lange termijn zorgt het er voor dat de angst eigenlijk alleen maar blijft. Het helpt niet om de angst te verminderen, vaak werkt het zelfs averechts.

Denk bijvoorbeeld aan alcohol drinken. Omdat je gespannen bent voor bijvoorbeeld een feestje, waar je bang bent om jezelf voor schut te zetten, drink je een drankje om die spanning er af te halen. Hoe hoger de spanning, hoe groter de kans dat je meer gaat drinken dan je eigenlijk wilde. Dat kan zo ver gaan dat je dronken wordt en jezelf dus juist wel voor schut zet. Als je de volgende ochtend wakker wordt met een kater is je sociale angst alleen maar erger geworden, omdat er gebeurt is waar je bang voor was.

alcohol beschermd je niet

Beschermingsmechanismen beschermen je op het moment dat je je emoties zelf even niet kunt hanteren. Vanuit je overlevingsinstinct richt je je op jouw behoefte aan veiligheid. Bij sociale angst betekent dit dat je beschermingsmechanismen vaak zichtbaar worden in sociale situaties. Als je die telefoon niet in je hand hebt, dan is de situatie eigenlijk veel te spannend. Dus vermijd je oogcontact, of directe confrontatie. Ergens geeft je lichaam een seintje dat de situatie voor jou niet 100% veilig is.

Je hebt altijd je telefoon in je hand

Ik heb vooral mijn telefoon heel veel ingezet als beschermingsmechanisme. Ik had hem altijd bij me en reageerde altijd snel op iedereen. Voor anderen was het wel eens vervelend en ik heb geregeld opmerkingen gekregen dat ik altijd op mijn telefoon zat.

Ik wilde dat helemaal niet, maar het ging als vanzelf. Nu ik weet dat ik sociale angst heb, begrijp ik waarom dat steeds weer gebeurde. Ik kon niet bij mijn angst, want voordat dat gebeurde had ik mezelf alweer beschermd. Ergens voelde ik me niet veilig en had ik niet het gevoel dat mijn omgeving genoeg steun gaf om die veiligheid te garanderen.

De invloed van beschermingsmechanismen

Beschermingsmechanismen lijken dus te beschermen, maar doen dit juist niet. Ze houden de angst juist in stand, omdat je het wegstopt en niet erkend. Ik dacht niet na over angst, was me er helemaal niet van bewust. Dus ergens bleef de sociale angst steeds hangen op hetzelfde niveau.

Als je je bedenkt dat sociale angst voornamelijk de angst voor afwijzing of een negatief oordeel van anderen is, zijn beschermingsmechanismen alles behalve helpend. Drinken, veel op je telefoon zitten of geen oogcontact maken zijn voor jezelf een manier om je te beschermen, maar komen op anderen heel anders over. Ik heb vaak zat gehoord dat mensen dachten dat ik een bitch was. In mijn onzekere gedrag kwam ik dus juist over als iemand die ik helemaal niet wilde zijn en ook helemaal niet was. Die beschermingsmechanismen werkten dus eigenlijk alleen maar averechts.

Toch is het moeilijk om met deze beschermingsmechanismen op te houden. Je kunt je haast niet voorstellen hoe je bepaalde sociale situaties zou overleven zonder. Je wordt afhankelijk van die gedragingen, kunt er eigenlijk niet meer mee stoppen.

wat je uit sociale angst doet om jezelf te beschermen

Het is daarom heel belangrijk om aan de slag te gaan met die sociale angst beschermingsmechanismen. Er zit namelijk een dieper liggende reden achter. Het heeft alles te maken met je eigen onzekerheid en de angst voor dat oordeel. Als je dat aan gaat pakken en je leert steeds zelfverzekerder te zijn, dan zul je merken dat je de beschermingsmechanismen steeds minder nodig hebt.

Sinds ik ziek geworden ben is mijn beschermingsmechanisme van de telefoon op losse schroeven komen te staan. Ik was op sommige momenten zo moe dat de lettertjes dansten op mijn scherm. Ik kon niet meer nadenken en niet meer altijd direct op mensen reageren. Het werd dus een stuk stiller vanaf mijn kant. Ook werd ik me er bewust van hoe verslaafd ik eigenlijk was geweest aan mijn telefoon. Hoe ik niet zonder kon, omdat ik me dan minder veilig voelde. Dat inzicht hielp om er van een afstandje naar te kijken.

Ook ben ik gaan oefenen. Moest ik nog even wachten voor mijn afspraak? Dan liet ik mijn telefoon in de tas. Ik focuste me op mijn omgeving, niet op mijn telefoon. Dat was in het begin best wel ongemakkelijk, maar naarmate de maanden voorbij gingen voelde ik me steeds meer loskomen van die telefoon. Het begon me zelfs op te vallen hoe veel andere mensen eigenlijk op hun telefoon zitten. En heel eerlijk, dat irriteerde me soms zelfs.

Een aantal beschermingsmechanismen waar ik tegenaan gelopen ben:

Niet alleen de telefoon was voor mij een duidelijk beschermingsmechanisme. In de loop van de tijd ben ik er achter gekomen dat ik deze dingen heb gedaan vanuit angst om mezelf te beschermen:

  • Altijd oordopjes in met muziek op. Al vanaf dat er MP3 spelers te koop waren, later op mijn telefoon, maar bijna altijd en overal waar ik alleen was had ik ze in;
  • Wegkijken als ik aan het vertellen ben, omdat ik het niet aankon om iemand recht in de ogen te kijken (dit vind ik nog steeds wel eens moeilijk);
  • Een vraag met nee beantwoorden, maar in diezelfde zin het alweer ombuigen en bagatelliseren zodat het uiteindelijk wel ja wordt;
  • Alcohol drinken om me meer zelfvertrouwen te geven in sociale situaties;
  • Plannen afzeggen met een smoes, omdat ik bang was dat de waarheid mensen boos zou maken;
  • Obsessief voorbereiden op een sociale situatie, sociale gesprekken in mijn hoofd over en over afspelen om me in te dekken;
  • De menukaart van een restaurant van tevoren helemaal bekijken en doornemen, zodat ik weet wat ik kan verwachten.

Sommige beschermingsmechanismen heb ik nog steeds. Zo heb ik heel bewust een koptelefoon aangeschaft, zodat ik rustig boodschappen kon doen. Wel ben ik me er steeds bewuster van geworden wat ik doe en waarom ik dit doe. Nu lieg ik niet meer als ik een afspraak afzeg, maar ben ik eerlijk. Ik geef aan dat ik het niet trek, of dat ik er geen zin in heb. Sowieso doe ik weinig meer tegen mijn zin in, wat ik eerder veel meer deed. Dat heeft enorm geholpen bij mijn beschermingsmechanismen.

Heb jij ook bepaalde dingen die je doet in sociale situaties? Dan kan het maar zo zijn dat dit beschermingsmechanismen zijn! Waar herken jij je in?

Liefs,

Linda

Deze post bevat een affilliate link. Dat betekent dat ik commissie krijg als je een koptelefoon via de link in het artikel koopt.

Dit vind je ook leuk:

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *